پيش از ظهور زرتشت , ايرانيانتحت تاثي عوامل طبيعت و فرشتگان بودند و چندگانه پرستي در بين آنها رسوخ داشت. با ظهور زرتشت و تعاليم او , ايرانيان نيز از چند گانه پرستي دست كشيده و به يكتا پرستي روي آوردند. گاتها نخستين كتاب مقدسي است كه در چندين هزار سال پيش بشر را به شاهراه توحيد راهنمايي كرد .  كتاب مزبور با گروه پروردگاران آريايي  به مخالفت برخاست و پرستش آفريدگار يكتايي را به نام اهورامزدا ( هستي بخش بزرگ دانا ) در ميان مردم استوار ساخت .

در سراسر اوستا اهورامزدا آفريننده يگانه , پروردگار توانا و مقدس , جاوداني و بر همه چيز آگاه دانسته شده است . بر خلاف پندار گروهي كه به زرتشتيان نسبت آتش پرستي مي دهند , دين زرتشت آيين توحيد , خداپرستي و بيزاري از پرستش خدايان و عناصر است.

پروفسور رضوي در كتاب "پارسيان اهل كتابند" مي نويسد كه :

كه زند اوستا در مورد راستي و پرهيزكاري - كه از اصول ثابت همه اديان الهي و كتابهاي آسماني است – احكام و دستورات شديدي صادر كرده و تقوا و پارسايي را خوشي و سعادت اين جهان و راه وصول به آسايش و امان و راحتي و اطمينان خوانده است . اين كتاب همچنين پرهيزكاري را را به جامه سر فرازي و عزت و فسق و فجور و شرارت را به لباس رسوائي و فضاحت تعبير كرده است . پسنديده ترين قربانيهاي راه خدا انديشه و گفتار و كردار نيك ، صالحترين دادگاه عدالت ، وجدان پاك ، راستي اساس و بنيان همه فضايل و كمالات ، و نادرستي به مثابه بدترين گناهان سزاوار عقوبت و كيفر است . در اين كتاب در مورد كار و كوشش كه به اعتبار فايده و باروريش نگهبان پاكي و عصمت  و سد راه اغوا و وسوسه است توصيه و از تنبلي و بطالت به عنوان سرچشمه بينوائي و نياز مندي و مورث شرمساري و نكبت ياد شده و در مورد دستگيري و كمك به همنوع و صميميت و خير خواهي تاكيد  فراوان رفته است. از اعتقاد پارسيان به خداي يگانه ، پاداش نيك و بد در روز جزا و پاكدامني و صفات و ملكات پسنديده از اصول و قواعد اخلاقي پيامبرشان گرفته شده است ، چنين بر مي آيد كه آنها يك ملت خدا پرست بوده اند و زرتشت نيز پيامبري بوده كه همچون پيامبران ديگر از جانب آفريدگار مبعوث شده و ملكوت خدا را در روي زمين مستقر كرده است .

پاینده دین اهورایی زرتشت.